100 dagen na het staakt-het-vuren wordt Gaza nog steeds opzettelijk van water beroofd, terwijl hulporganisaties gedwongen worden om puin te doorzoeken

100 dagen na de aankondiging van het staakt-het-vuren, in een week waarin Gaza door nog zwaarder weer werd getroffen, blijft de nood hoog. Oxfam en tientallen andere internationale ngo's die in Gaza actief zijn, hebben hun activiteiten verder moeten aanpassen om hun levensreddende werk voort te zetten, ondanks de onzekerheid over nieuwe registratievereisten die door de Israëlische autoriteiten zijn opgelegd.  

Ondanks maanden van ernstig beperkte hulpstromen, te midden van stroomonderbrekingen, afsluitingen van de toegang en herhaaldelijke weigering van essentiële materialen, is het werk voortgezet. Oxfam heeft de klok rond gewerkt met deskundigen van lokale partnerorganisaties om vitale waterputten te herstellen – zelfs door puin te doorzoeken om beschadigde materialen, waaronder plaatstaal, te redden en te hergebruiken. 

Volgens schattingen van Oxfam's partner, de Coastal Municipalities Water Utility (CMWU), zullen de totale kosten voor de wederopbouw van alle water- en sanitaire voorzieningen, systemen en infrastructuur die door Israël in Gaza zijn vernietigd, ongeveer 800 miljoen dollar bedragen. Dit bedrag kan echter nog hoger uitvallen, aangezien delen van Gaza nog steeds ontoegankelijk zijn en de bouwkosten zijn verdubbeld door het gebrek aan materialen die het gebied binnen mogen komen. 

De door Oxfam en partners herstelde waterputten bevinden zich in Gaza-stad en Khan Younis en voorzien nu minstens 156.000 mensen van een levensreddende en duurzame watervoorziening. Er wordt verder gewerkt aan nog eens acht waterputten en twee waterpompstations, die in februari weer operationeel zouden moeten zijn en 175.000 extra mensen van continu vers water zullen voorzien. 

Wassem Mushtaha, hoofd van Oxfam Gaza, zei: "We hebben onder de illegale blokkade een hele puzzel moeten leggen om de waterputten operationeel te maken – onderdelen gerecycled, apparatuur hergebruikt en hoge prijzen betaald om essentiële onderdelen te krijgen, terwijl we tegelijkertijd probeerden onze teams veilig te houden.  

Zolang er systematische beleidsmaatregelen en praktijken blijven bestaan die hulporganisaties verhinderen essentiële goederen Gaza binnen te brengen, zullen we een manier moeten blijven vinden om mensen in nood te bereiken. Het is geen aanvaardbare situatie, maar als humanitaire hulpverleners kunnen we nooit opgeven om levens te redden. 

Er had zoveel meer bereikt kunnen worden als onze inspanningen niet bij elke stap waren ondermijnd – wat tot op de dag van vandaag nog steeds gebeurt. Oxfam alleen al heeft voor meer dan 2 miljoen dollar aan hulpgoederen en water- en sanitaire voorzieningen klaarstaan om Gaza binnen te komen, maar deze voorraden worden sinds maart 2025 herhaaldelijk geweigerd.” 

De Israëlische autoriteiten hebben het opzettelijk onmogelijk gemaakt om zinvolle humanitaire hulp te bieden. Israël verdedigt zijn dreigementen om tot 37 internationale ngo's te schrappen uit het register, met het argument dat de impact van humanitaire organisaties “onbeduidend” is. Maar ngo's hebben Israël herhaaldelijk opgeroepen om de beperkingen die Israël oplegde op te heffen. In werkelijkheid blijft Israël effectieve hulpverlening en het herstel van essentiële infrastructuur blokkeren. 

Als reactie op deze uitdagingen heeft Oxfam waar mogelijk zijn aankopen van hulpgoederen op lokale markten opgevoerd en blijft het zijn diensten uitbreiden op gebied van sociaal-psychologische ondersteuning, gezondheidsbevordering, water,- sanitaire en hygiënische voorzieningen, noodvoorzieningen, multifunctionele geldtransfers, distributie van voedselbonnen en bevordering van de volksgezondheid – essentiële gebieden die minder afhankelijk zijn van materialen die Israël systematisch blijft weigeren.  

Monther Shoblaq, directeur-generaal van CMWU, zei dat hulporganisaties niet op een onnodig tijdrovende en uitputtende manier zouden moeten werken: 

"Hoewel het prijzenswaardig is dat toegewijde medewerkers zich zo inspannen om water te brengen naar degenen die dat zo hard nodig hebben, ligt de benodigde apparatuur net over de grens en wordt de toegang daartoe geblokkeerd. Organisaties moeten hun toevlucht nemen tot het redden van materialen uit het puin van gebombardeerde waterinfrastructuur en de overblijfselen van huizen van mensen, onderdelen hergebruiken en hoge prijzen betalen. Dit is het directe gevolg van Israëlische beperkingen, maatregelen die als laatste redmiddel worden genomen vanwege de belegering. 

De behoeften in Gaza overstijgen ruimschoots de hulp en de bouwmaterialen die Israël toelaat, en de situatie zal verslechteren als de collectieve bestraffing en illegale blokkade door Israël voortduren. Watertekort is slechts een van de vele mensenrechtenschendingen die Israël straffeloos begaat. Oxfam en andere organisaties die al tientallen jaren in Gaza actief zijn, moeten de mogelijkheid krijgen om op deze schaal te reageren.” 

Opmerkingen voor de redactie 

Sinds het staakt-het-vuren in Gaza 100 dagen geleden, op 8 oktober, werd afgekondigd, gaan de militaire aanvallen van Israël door. Meer dan 440 Palestijnen in Gaza zijn gedood. Meer dan 2.500 gebouwen zijn verwoest, waardoor mensen gedwongen zijn te vluchten. Er gelden nog steeds strenge beperkingen op de toevoer van hulpgoederen. 

Ondanks alle uitdagingen op het gebied van toegang en veiligheid heeft Oxfam sinds het begin van de escalatie van het conflict in oktober 2023 meer dan 1,3 miljoen mensen in Gaza hulp geboden. 

Volgens de VN hebben 1,1 miljoen Palestijnen in Gaza dringend hulp nodig in de barre winterse omstandigheden.  

Uit een recent onderzoek van Oxfam onder huishoudens in de provincies Khan Younis en Gaza blijkt het volgende: 

• 87 procent van de mensen geen toegang had tot essentiële basisvoorzieningen 

• 89 procent afhankelijk was van onhoudbare watertransporten om aan het absolute minimum aan water te komen dat nodig is om te overleven 

• 66 procent van de latrines die door de ondervraagden werden gebruikt, gedeeltelijk functioneerde of gerepareerd moest worden, wat betekent dat velen hun behoefte in open lucht deden, met het risico op ziektes 

• 84 procent van de huishoudens meldde uitbraken van ziektes in de afgelopen weken 

• 77 procent van de huishoudens had helemaal geen inkomen. 

De afgelopen dagen heeft OCHA het volgende gemeld: 

• Zware regenval heeft de waterinfrastructuur in de Gazastrook beschadigd en overweldigd. Om de waterpompen operationeel te houden, onderhandelt de humanitaire gemeenschap met de Israëlische autoriteiten om gespecialiseerde apparatuur toe te laten. 

• Overstromingen worden vaak verergerd door riooloverstromingen als gevolg van beschadigde systemen. Toch worden basisuitrustingen zoals waterpompen, zandzakken en bouwmaterialen zoals hout en multiplex, die nodig zijn om schuilplaatsen en afwatering te versterken, vertraagd of geweigerd op grond van “dual-use”-beperkingen en bureaucratische goedkeuringsprocedures. 

• 40% van de bevolking woont in overstromingsgevoelige gebieden